مراسم حنابندان از رسم ایرانی تا ترکیهای
یکی از سنت های قدیمی در آیین ازدواج ایرانی که هنوز هم دربعضی از مناطق اجرا میشود مراسم حنابندان میباشد که شب قبل از مراسم عرسی برگزار میشود. در واقع حنابندان جشنی است که بعنوان مراسم خداحافظی عروس از خانه پدری یاد میشود.
در مراسم حنابندون خانواده و دوستان نزدیک عروس و داماد دور هم جمع میشوند و بعنوان نمادی از خوشبختی حنا روی دست و پای عروس داماد گذاشته میشود. این رسم باتوجه به هزینه های سنگین برگزاری مراسم عروسی در بسیاری از نقاط ایران برگزار نمی شود و بسیار کمرنگ شده اما با این وجود در بسیار از شهر و روستاهای کوچک مراسم حنابندان همچنان برگزار می شود.
آداب و رسوم حنابندان
مراسم حنابندان یکی از زیباترین و کهنترین آیینهای پیش از عروسی در فرهنگ ایرانی است که ریشه در سنت، عشق و شادی دارد. این مراسم معمولاً در شب پیش از عروسی برگزار میشود و به نوعی مقدمهای برای آغاز زندگی مشترک به شمار میآید. در گذشته، برگزاری آن بیشتر در خانهی پدری عروس انجام میگرفت و زنان خانواده و فامیل در فضایی گرم و صمیمی گرد هم میآمدند تا با موسیقی، رقص و شادی، عروس را برای ورود به خانه بخت آماده کنند.
یکی از بخشهای اصلی این مراسم، آوردن حنا و هدایای داماد به خانه عروس است. خانواده داماد، طبقهایی را با حنا، شیرینی، شمع، آینه و پارچههای رنگی تزیین میکردند و با ساز و آواز به سمت خانه عروس میرفتند. پس از جشن و پایکوبی، حنا به نشانه برکت و خوشبختی بر دستان و پاهای عروس و داماد گذاشته میشد تا نمادی از عشق، وفاداری و شروعی نیک در زندگی مشترک باشد.
امروزه مراسم حنابندان در تهران و سایر شهرهای بزرگ به دست فراموشی سپرده شده و یا در صورت برگزاری بصوت محدود و نمادین فقط برگزار میگردد.
وسایل حنابندان عروس
هر جشنی ملزومات خاص خودش را دارد و طبق رسوم مختلف، با تجهیزات و وسایل خاصی انجام می گیرد. مراسم حنابندان عروس نیز وسایل و متعلقاتی دارد. رکن اصلی جشن حنابندان، حنا می باشد که بصورت آماده در طبق های مخصوص تزیین شده همراه با سایر هدایا از جمله ظرف میوه های تزئین شده، لباس عروس داماد و سایر هدایا که ممکن است با توجه به فرهنگ هر شهری فرق داشته باشد به خانه عروس برده می شود.
یک گروه وسایل شب حنابندان هم کاملا تزیینی هستند که به سلیقه خود شما میتوانند استفاده شوند. مثل گیفتهای حنا برای مهمانان، ظروف خاص پذیرایی، بادکنکها، پارچهها و پردههای قرمز و…..
مقایسه برگزاری مراسم حنابندان در ترکیه و ایران
طبیعی است که بسیاری از کلیات مراسم حنابندان از رسم ایرانی تا ترکیهای، شبیه بهم باشد چون این دو کشور همسایه یکدیگر هستند و مرز مشترک بسیار زیادی هم با دارند؛ به علاوه خود کشور ترکیه بخشی از کشور ایران بوده است که همین باعث می شود ریشه رسم و رسومات در این کشور، به هم بسیار نزدیک باشد.
بررسی کلی حنابندان ترکیهای
ترکیه هم مثل ایران کشور پهناوری است و از شهرها و روستاهای کوچک و بزرگ، با خرده فرهنگهای متفاوتی تشکیل شده است. حنابندان در شهرهای بزرگ ترکیه، خصوصا قسمتهایی که به اروپا و درستی مدیترانه نزدیک است، دستخوش تغییراتی شده و با برخی جزییات غربیها درهم آمیخته شده است.
اما درکل میتوان گفت که در ترکیه دخترهای جوان فامیل، دوستان عروس و همسالانش به منزل عروس آمده، و برای او شمع هدیه میآورند. البته در ترکیه 20% ازدواجها به انتخاب خانوادهها صورت میگیرد. درواقع مثل مواردی که خانواده داماد دختری را برای او انتخاب میکنند، و یا مواردی که اصطلاحا اسم عروس داماد از بچگی برای هم بوده است. این که چند درصد این ازدواجها موفقیت آمیز است بحث ما نیست اما درچنین مراسماتی معمولا رسم و رسومات بیشتری اجرا می شوند که حنابندان هم ازجمله آن ها است.
در این شب یک رسم عجیب وجود دارد و آن اینکه پدر و مادر عروس باید بهخاطر اینکه دخترشان دارد به خانه بخت می رود، اشک بریزند، ترک ها باور دارند اینکار برای عروس و زندگی آیندهاش خوشبختی می آورد. این مراسم معمولا چهارشنبه و یا پنجشنبه برگزار می شود. در این شب رسم است که عروس لباس قرمز بپوشد. بقیه اعضای فامیل هم در باغ تالار عروسی یا خانه پدر عروس و یا تالار دور هم جمع می شوند و رقص و شعرخوانی می پردازند.
لباس عروس در حنابندان
درکل تم اصلی حنابندان رنگ قرمز است و در مراسم حنابندان از رسم ایرانی تا ترکیهای، معمولا اجرا می شود.
البته لباس عروس در این شب قاعدتا نباید سفید باشد و باید ساده تر از لباس جشن عروسی باشد. اما به طور کلی اکثر لباس های حنابندان در رنگ های: قرمز، آبی اسمانی، نباتی، صورتی، شکلاتی و رنگ های ملایم دیگر، طراحی و تولید می شوند.
هدایای شب حنابندان
در مراسم حنابندان از رسم ایرانی تا ترکیهای، به عروس و داماد، خلعت می دهند. در این شب هدایایی از طرف خانواده عروس برای عروس تهیه می شوند که می تواند شامل: زیورآلات ، طلا، لباس های فاخر و … باشد که معمولا در سینی های مخصوصی تزیین شده و به منزل عروس برده می شوند. خانواده عروس هم برای داماد خلعت تهیه می کنند که می تواند شامل کت و شلوار، ساعت، انواع دستبند و یا انگشتر و … باشد.
آداب مراسم حنابندان در شهرهای مختلف ایران
مراسم حنابندان از رسم ایرانی تا ترکیهای شباهت های زیادی به یکدیگر دارند. ایران کشور بزرگی است که اقوام مختلف با گویش ها و لهجه های مختلف در آن زندگی می کنند. پس طبیعی است که در رسومات مختلف تفاوت هایی داشته باشند. البته همانطور که اشاره شد، مراسم حنابندان از رسم ایرانی تا ترکیهای، کلیات یکسانی دارد و تنها در جزییات متفاوتاند.
اکنون برای نمونه به تعدادی از شهر های نقاط مختلف ایران اشاره می کنیم و به مقایسه برگزاری مراسم حنابندان در آن ها می پردازیم:
در ابتدا راجع به شهر تبریز توضیح می دهیم که در مراسم حنابندان از رسم ایرانی تا ترکیهای، بیشترین شباهت را به کشور ترکیه دارد:
در این شب، دوستان و نزدیکان داماد به منزل داماد رفته، و داماد را به حمام می برند تا برای شب حنابندان آماده شود. در تبریز هم مثل کشور ترکیه، عروس معمولا لباسی به رنگ قرمز می پوشد.
اکنون به مقایسه مراسم حنابندان در استان های جنوبی مثل هرمزگان، کرمان، شیراز، سیستان و بلوچستان و بوشهر می پردازیم که به زیبایی هرچه تمامتر برگزار می شوند.
بوشهر: در این استان خوراکی های خاصی مثل: حلوای انگشت پیچ وحلوای برنج درست می شود و شب مراسم برگ سبز درخت نارنج و اسکناس به نشانه آروزی خوشبختی و پربرکتی در دستان عروس قرار داده می شود.
در سیستان و بلوچستان: چند روز قبل از مراسم مقداری حنا به همسایه ها و آشنایان به نشانه خبردار کردن آن ها برای مراسم داده می شود. و شب حنابندان خانواده داماد به شعر خوانی و پایکوبی می پردازند.
هرمزگان: مراسم حنابندان در این استان بهصورت جالبی برگزار می شود. در واقع مراسم حنابندان در طول دوشب برگزار می شود که به شب اول آن، حنای دزدی گفته می شود؛ چون توسط خانواده عروس و نزدیکان عروس برگزار می شود و شب دوم که به آن حنای فاش گویند، با حضور هر دو خانواده برگزار می شود.
در این شب زنان لباس های رنگی قرمز و سبز و روسری گلابتون به سر می کنند و برای عروس و داماد هدیه می برند. پذیرایی این مراسم غالبا حلوا و قهوه خواهد بود.
کرمان: مراسم حنابندان در این استان تقریبا شبیه هرمزگان است از این جهت که در کرمان هم این مراسم طی دو شب برگزار می شود و دوستان داماد گردنبندی از پول برای داماد به نشانه ثروتمندی او در طول زندگی با عروس خانم درست خواهند کرد.
شیراز: در شب حنابندان در شیراز، خواهر عروس و برادر داماد، دست عروس و داماد را به حنا آغشته می کنند و اگر عروس و داماد خواهر و برادر نداشته باشند، دوستان صمیمی آن ها این وظیفه را برعهده می گیرند که این امر در مراسم حنابندان از رسم ایرانی تا ترکیهای دیده می شود.
اکنون راج به مثال هایی از غرب کشور مثل استان کردستان و استان اراک صحبت می کنیم:
اراک: در این استان رسم بسیار جالبی وجود دارد؛ توضیح اینکه اقوام داماد سعی می کنند وسیلهای را بدون اجازه از خانواده عروس بردارند که بعد ها در میهمانی ها از این وسایل صحبت می کنند و خاطرات شب حنابندان را مرور کرده و به نوعی از خانواده عروس اجازه می گیرند.
کردستان: در استان کردستان، دوستان و اطرافیان عروس شب قبل از حنابندان در منزل عروس جمع شده و عروس را به حمام می برند. در شب حنابندان در کردستان عروس داماد اولین حرف اسم یکدیگر را در دست خود می نویسند و سپس ظرف حنا را بین دیگر میهمانان می چرخانند تا آن ها هم کمی از حنا بردارند و سپس به رقص و پایکوبی می پردازند.
برای نمونه به یک استان شمالی هم می پردازیم:
گیلان: حنابندان در این استان زیبای کشور رسم خاصی دارد: هدایای عروس در شب حنابندان توسط خواهر بزرگتر داماد به دیگر میهمانان نشان داده می شوند و بعد از آن حنا در بین میهمانان می چرخد البته مرسوم است که زنان متاهل از این حنا بردارند.
در نهایت در این مقاله سعی شد تا نکات ریز مراسم حنابندان از رسم ایرانی تا ترکیهای را برای شما توضیح دهیم، به رسم و رسومات چند استان ایران در مناطق مختلف به عنوان نمونه اشاره کنیم و راجع به کلیات مراسم حنابندان مثل هزینه ها، هدایا، کیفیت برگزاری مراسم و … توضیحاتی ارائه داده باشیم. امیدواریم که مورد استفاده شما همراهان عزیز قرار گرفته باشد.
تالارهای پیشنهادی
مقالات مشابه
آخرین دیدگاهها
نظرات کاربران
سلام و عرض ادب من عروس ۱۰ دی باغ تالار تک درخت هستم خواستم تشکر ویژه کنم از همه پرسنل پرتلاش ، درجه یک و محترم تک درخت که یه شب رویایی برای من و همسرم و البته همه ی مهمانانمون ساختنهمه چیز اینقدر عالی و دقیق بود که دلم میخواد دوباره عروسی بگیریم🥲😅😁
باسلام ۲۲ دی ماه عروسی دخترم بود از ته قلبم برای مدیریت آقای حمزه و خانم نجاتی آروزی بهترینها را میخوام بهترین شب من بود چون همه چیز به نحو احسن بود عالی بود از غذاش که نگم بسیاررررر عالی بود از پرسنل سالن کمال تشکر را دارم که هیچ گونه شیرینی را نپذیرفتن نظافت سرویسها عالی بود چیدمان میز وصندلی هم عالی بود ممنون از همه ی زحمتکشان سالن و تالار
میخواستم از این طریق از مجموعه عرفان تشکر کنم. عروسیم اینجا بود و از هر نظر راضی بودم. موفق و پر رونق باشید
ما در بهمن ماه ۴۰۴رفتیم تعطیل بود و گفتند نه ماهه که تعطیله بعلت اینکه مالک کرایه را افزایش داده
جالب بود
سلام وقت بخیر ممنون میشم منو برای ۴۰ نفر وشرایط رو برای مراسم توی عید نوروز بفرمایید
با سلام لطفا بفرمایید آیا فرزندان فرهنگی تخفیف ویژه دارند یا خیر؟
سلام و احترام ما ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ عروسیمون بود. واقعا عمارت بی نظیری، هم از نظر زیبایی هم از نظر پذیرایی و رفتار پرسنل. واقعا از جناب ساسانی و جمشیدی بابت تدارکات عالی تو بهترین شب زندگیمون ممنونم. حورینا همبرای ما سنگ تموم گذشت. واقعا ممنونم
از طریق فامیل که قبلا اینجا عروسی گرفته بودن با شما آشنا شدیم و ما هم مراسممون رو اینجا گرفتیم. خیلی خوب بود و راضی بودیم از همه چیز.